Informatieplicht energiebesparing: wat betekent deze plicht voor uw bedrijf?

Sinds juli 2019 bestaat de informatieplicht energiebesparing. Deze jaarlijkse plicht vloeit samen met de energiebesparingsplicht voort uit het Activiteitenbesluit Milieubeheer. Wat houdt deze plicht in voor uw bedrijf? De experts van Sensorfact leggen het uit!

Inhoudsopgave:

Wat is het doel van de informatieplicht energiebesparing?

Sinds 2003 bestaat de energiebesparingsplicht. Deze plicht houdt in dat bedrijven verschillende energiebesparende maatregelen van de Erkende Maatregelenlijsten van de Rijksdienst voor ondernemend Nederland dienen te nemen. Deze maatregelen hebben allemaal een terugverdientijd van maximaal 5 jaar en zijn dus relatief risicoarm.

Omdat de overheid slecht beeld had op welke maatregelen ook daadwerkelijk door bedrijven worden doorgevoerd, is er sinds juli 2019 ook de informatieplicht energiebesparing. Deze informatieplicht houdt in dat bedrijven zelf moeten meedelen welke energiebesparende maatregelen zij hebben getroffen. Door deze plicht wordt de energiebesparingsplicht makkelijker handhaafbaar voor de overheid. 

Fit for 55

Beide plichten hebben uiteraard als doel om bedrijven ertoe te zetten om meer energiebesparende maatregelen te treffen. Deze vloeien voort uit het Activiteitenbesluit Milieubeheer, dat weer is gebaseerd op Europese wetgeving. De Europese Unie heeft recentelijk een nieuwe, zeer ambitieuze doelstelling geformuleerd. In 2030 moet de CO2-uitstoot met 55% zijn gedaald ten opzichte van 1990. Dit wordt ook wel de ‘fit for 55’-campagne genoemd.

Voor wie geldt de informatieplicht energiebesparing?

De informatieplicht energiebesparing geldt voor bedrijven en instellingen met een energieverbruik van meer dan 50.000 Kwh aan elektriciteit of meer dan 25.000 kubieke meter aardgas, of een aardgasequivalent. In totaal zijn dit ongeveer 50.000 bedrijven en instellingen in Nederland. Ook overheidsgebouwen en semi-publieke instellingen zoals ziekenhuizen vallen onder de informatieplicht energiebesparing. 

Om te bepalen of u valt onder de informatieplicht energiebesparing hangt dus van uw energieverbruik op. Let erop dat het gaat om het totale verbruik. U mag zelf opgewekte energie, bijvoorbeeld via zonnepanelen, niet aftrekken van het totaal. U kunt eenvoudig checken of u onder de informatieplicht valt via het stappenplan energiebesparing van de RVO. 

Gebruikers en uitzonderingen

De instellingen worden ingedeeld in middelgrote gebruikers (50.000-200.000 Kwh elektriciteit of 25.000-75.000 m3 aardgas), grote gebruikers (200.000-1.000.000 Kwh elektriciteit of 75.000-170.000 m3 aardgas) en zeer grote gebruikers (>1.000.000 Kwh elektriciteit of >170.000 m3 aardgas). 

Er zijn ook een aantal uitzonderingen voor de informatieplicht energiebesparing. De volgende instellingen hebben geen informatieplicht:
– Bedrijven en instellingen waarvan alle Wm-inrichtingen deelnemen aan het Europese emissiehandelsysteem (ETS)
– Glastuinbedrijven die meedoen aan het CO2-vereveningssysteem
– Bedrijven of instellingen waarvan alle Wet milieubeheer-inrichtingen deelnemen aan het convenant Meerjarenafspraken energie-efficiëntie (MJA3).
– Wet milieubeheer-inrichtingen, Type C, die een omgevingsvergunning milieu hebben.

EED-audit en informatieplicht

U kunt met het stappenplan informatieplicht energiebesparing eenvoudig nagaan of u een informatieplicht heeft. Afhankelijk van uw omzet, aantal medewerkers of balanstotaal heeft u ook een EED-auditplicht. Let op: dit zijn twee verschillende verplichtingen. De EED-auditplicht gaat namelijk over het in kaart brengen van de nog te nemen maatregelen. De informatieplicht energiebesparing gaat over het inzichtelijk maken van de al genomen maatregelen. 

Hoe voldoet u aan de informatieplicht energiebesparing?

De informatieplicht energiebesparing vult u in in het eLoket van de RVO. Hier kunt u verschillende subsidies aanvragen, maar ook de informatieplicht invullen. U logt in met eHerkenning van minimaal betrouwbaarheidsniveau 2+. Vervolgens geeft u aan onder welke industrie u valt. 

Als u nog geen eHerkenning heeft, vraag die dan aan. Ook als het betrouwbaarheidsniveau van uw eHerkenning niet hoog genoeg is, dient u eerst een nieuwe aan te vragen. U kunt ook een intermediair machtigen om de rapportage voor u in te vullen.

Erkende maatregelenlijsten energiebesparing

Energiebesparende maatregelen zijn door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland bij elkaar gevoegd in de Erkende Maatregelenlijsten energiebesparing. Hier staan voor negentien verschillende branches maatregelen in die allemaal een terugverdientijd hebben van minder dan vijf jaar. 

Als u de informatieplicht energiebesparing invult, geeft u aan onder welke van de negentien branches uw bedrijf valt. Vervolgens vinkt u aan welke maatregelen, die van toepassing zijn op uw industrie, u al heeft genomen. Het kan zijn dat u alternatieve maatregelen heeft genomen, die niet op de lijst staan. In dat geval dient u deze maatregelen te omschrijven. Voor de alternatieve maatregel geldt dat deze minstens hetzelfde of een beter effect moet hebben dan de maatregel uit de Erkende Maatregelenlijst.  

Energiebesparingsplicht

De informatieplicht energiebesparing gaat altijd samen met energiebesparingsplicht zelf. U heeft dus altijd naast de informatieplicht ook een plicht om de maatregelen door te voeren. 

De deadline voor de informatieplicht energiebesparing was 1 juli 2019. Als u deze nog niet hebt ingevuld, doe dat dan zo snel mogelijk alsnog. Net zoals bij de EED-audit dient het rapport elke 4 jaar te worden ingediend. De volgende deadline is dus juli 2023. 

Stappenplan rapporteren

  1. Log in op het eLoket;
  2. Klik op het formulier ‘informatieplicht energiebesparing’;
  3. Er zijn vier tabbladen. Deze behandelt u van links naar rechts;
  4. Eerst vult het tabblad ‘heb ik een informatieplicht’ in;
  5. Als u een informatieplicht heeft, klikt u op ‘rapportage aanmaken’;
  6. U komt op een formulier met gegevens over uw bedrijf. Dit is grotendeels al ingevuld. Controleer de gegevens en vul waar nodig aan;
  7. Vul de gegevens van uw verschillende Wm-inrichtingen in;
  8. Geef de bedrijfstak aan. Als u niet onder een bedrijfstak valt, vul dan ‘bedrijfstak zonder EML’ in;
  9. Vul per energiebesparende maatregel in of u deze wel of niet heeft uitgevoerd;
  10. Geef bij ‘alternatieve maatregelen’ een toelichting;
  11.  Als het formulier incompleet is, krijgt u hier melding van. Controleer nog een keer alle gegevens;
  12. Klik de verklaring aan en klik op ondertekenen en verzenden.

U kunt tijdens het invullen elk moment stoppen en opslaan. Dan kunt u op een later moment nog terugkeren en verder gaan met de rapportage. 

Na het invullen van de informatieplicht energiebesparing

Na het rapporteren is de gemeente waarin uw Wm-instelling gevestigd is verantwoordelijk voor de handhaving en het toezicht. Na het indienen van de rapportage komt er een Toezichthouder Milieu van de gemeente langs. Deze bespreekt de voortgang van de genomen maatregelen met u en controleert of de opgegeven maatregelen daadwerkelijk zijn geïmplementeerd. Met name instellingen die achterlopen op het gebied van energiebesparing worden gecontroleerd.

De toezichthouders combineren de energiebesparingscontrole met de milieucontrole, zodat er maar één keer iemand langs hoeft te komen. Samen met de verantwoordelijke contactpersoon bekijkt de toezichthouder naar de nog te nemen maatregelen. In het ergste geval kan de toezichthouder overgaan tot het uitschrijven van boetes, maar dit gebeurt meestal niet. De toezichthouder stimuleert bedrijven liever om zelf tot maatregelen over te gaan.

Verschillende rubrieken

Het bevoegd gezag deelt de verschillende bedrijven na het indienen van hun rapportage in in verschillende rubrieken: 

  • R1: Hoogste prioriteit bij toezicht

Bij deze bedrijven en instellingen is een (groot) deel van de maatregelen nog niet doorgevoerd. De Toezichthouder Milieu stelt extra vragen of komt langs voor een controle. Ook kan deze een maatwerkvoorschrift instellen voor het nemen van de overige maatregelen. 

  • R2: Nadere beoordeling

Deze instellingen hebben in de rapportage aangegeven dat ze alle maatregelen (gedeeltelijk) hebben voldaan. Ook kan het zijn dat deze inrichtingen een alternatieve maatregel hebben getroffen of dat ze niet onder één van de 19 bedrijfstakken uit de EML pasten. In dat geval dient dit nader te worden gecontroleerd.

  • R3: In principe voldaan

Deze instellingen hebben aangegeven dat ze alle erkende maatregelen hebben doorgevoerd. Deze worden steekproefsgewijs gecontroleerd door de toezichthouder.

Geschreven door

Oscar Verstegen

SEO-specialist voor Sensorfact