Bottleneck in een productieproces: hoe los je dit probleem op?

Een veelgebruikte term bij een productieproces in de industriële sector is de bottleneck. Wat betekent deze term en waarom is deze belangrijk voor uw bedrijf? De energie-experts van Sensorfact leggen het uit!

Inhoudsopgave:

– Wat is een bottleneck?
– Waar komt de term bottleneck vandaan?
– Wat kunnen oorzaken zijn van een bottleneck in een productieproces?
– Wat zijn de gevolgen van bottlenecks?
– Debottlenecking
– 5 stappenplan voor het aanpakken van bottlenecks
– Voorkom dat het energieverbruik de bottleneck van je bedrijf is

N.B.: Ook in de computerbranche wordt de term bottleneck gebruikt. In dat geval gaat het om het hardware-onderdeel van de computer wat de minste prestaties kan leveren. Dit is het onderdeel dat de maximale prestatie van een computer bepaalt. In deze blog wordt specifiek de bottleneck in een productieproces bedoeld. 

Wat is een bottleneck?

Een bottleneck is een punt in een productieproces dat het hele proces afremt of vertraagt. Een voorbeeld hiervan is een computer of lopende band die het tempo van de rest van de fabriek en het productieproces niet kan bijbenen. Hierdoor ontstaat een verstopping in het proces, waardoor het complete proces vertraging oploopt.

Een voorbeeld: Nike opent een nieuwe schoenenfabriek. Aan het begin van de productieketen zet het materialen als leer, rubber en plastic om in schoenen. Aan het eind van de productieketen worden de schoenen in dozen verpakt. In dit voorbeeld kunnen we twee bottlenecks onderscheiden.

Als de leveringen van materialen tegenvallen, door bijvoorbeeld logistieke problemen in het transport, lukt het niet om genoeg schoenen te maken. Op dat moment is het begin van het productieproces de bottleneck. Een ander voorbeeld van een bottleneck zou zijn als de machine die de schoenen inpakt niet snel genoeg is om de productie bij te benen. Dan ontstaat er aan het eind van de keten een bottleneck.

Waar komt de term bottleneck vandaan?

De term bottleneck komt van de vergelijking met de flessenhals. De flessenhals is het smalste deel van de fles. Een bottleneck wordt dus gezien als het smalste deel van een productieproces, waar eenvoudig een opstopping in kan ontstaan. Ook op snelwegen kan bijvoorbeeld eenvoudig een bottleneck ontstaan, waardoor er sprake is van filevorming.

Wat kunnen oorzaken zijn van een bottleneck in een productieproces?

Een bottleneck kan tal door van verschillende factoren veroorzaakt worden. Denk bijvoorbeeld aan een stroom- of computerstoring, een machine die achterhaald en niet snel genoeg meer is voor de rest van de fabriek, of een probleem met de leveringen. Meestal worden er vier belangrijke oorzaken van bottlenecks onderscheiden.

  1. Single-sourcing

Single-sourcing is het volledig afhankelijk zijn van één leverancier voor je materialen. In dat geval kan een probleem bij deze leverancier ervoor zorgen dat het hele productieproces stil komt te liggen. Het voorbeeld van het schip de Ever Given in het Suezkanaal gaf aan dat een opstopping in het aanleveren van producten, voor enorme problemen kan zorgen in het productieproces.

Een oplossing voor dit probleem kan zijn dat je inzet op meerdere verschillende leveranciers. Zo zorg je ervoor dat je niet afhankelijk bent van één bron en wed je op meerdere paarden. Zo komt bij problemen niet je hele productieproces stil te liggen.

  1. Slechte planning

Een slechte planning is één van de belangrijkste oorzaken van bottlenecks in het productieproces. Een goede planning zorgt ervoor dat je rekening houdt met de vraag naar je product, de leveringen van de grondstoffen die je nodig hebt en met de samenwerking tussen verschillende afdelingen. Ook kun je op een planning bijvoorbeeld makkelijk de downtime voor onderhoud incalculeren.

  1. Slechte technische integratie

Een slechte technische integratie zorgt vaak voor bottlenecks. Dit kan zich uiten in verschillende machines die niet goed met elkaar communiceren (Industrie 4.0) of slecht contact met leveranciers. Een real-time overzicht wanneer bestellingen aankomen bijvoorbeeld, kan dit soort bottlenecks voorkomen en het productieproces soepeler laten verlopen.

  1. Gebrekkig overzicht

Om bottlenecks te kunnen herkennen én voorkomen, is het belangrijk om een goed overzicht te hebben over het gehele productieproces, van begin tot eind. Dit zorgt ervoor dat je bottlenecks eenvoudig kunt herkennen én voorkomen. Door de hele keten goed in kaart te brengen, komen problemen snel bovendrijven.

Wat zijn de gevolgen van bottlenecks?

De gevolgen van bottlenecks kunnen enorm groot zijn. In sommige gevallen kan een bottleneck ervoor zorgen dat een compleet productieproces stil komt te liggen en een fabriek de producten die er gemaakt worden voor langere tijd niet kan leveren aan de verschillende klanten. Zo kun je zelfs klanten verliezen.

Het is goed om te beseffen dat er áltijd een bottleneck is in een productieproces. Er is namelijk altijd een plek in het proces, waar de minste snelheid wordt behaald. Deze plek in het productieproces bepaalt wat de maximale productie van een bedrijf is. Op het moment dat deze bottleneck weg is, ontstaat de bottleneck altijd op een andere plek. Deze kan echter wel kleiner zijn dan de vorige. 

Er zijn zowel korte- als langetermijn bottlenecks. Een kortetermijn bottleneck kan bijvoorbeeld een stroomstoring zijn of een defecte machine. Een langetermijn bottleneck ontstaat als een machine bijvoorbeeld significant trager is dan de rest van de machines. Om deze bottleneck aan te pakken, moet de hele machine vervangen worden.

In de voedingsindustrie kan het voorkomen dat door een bottleneck voorraden weggegooid moeten worden of moeten worden opgeslagen, omdat ze anders bederven. Dit kost veel tijd en geld. Ook kan een bottleneck zorgen voor een verminderde moraal onder werknemers.

Debottlenecking

Het proces van het wegnemen van bottlenecks wordt debottlenecking genoemd. Dit proces is erop gericht om obstakels en verstoppingen in het productieproces weg te nemen en zo de efficiëntie en zo de omzet te maximaliseren. Door het wegnemen van bottlenecks wordt de manufacturing flow van een fabriek geoptimaliseerd.

Zoals gezegd stopt het proces van debottlenecking nooit, omdat er altijd een bottleneck blijft bestaan. Wel is het zo dat op het moment dat de fabriek genoeg productiecapaciteit heeft om aan de vraag te voldoen, er niet direct een reden is om te debottlenecken. Toch kan het ook dan voordelig zijn om het productieproces te optimaliseren.

Als er dan een bottleneck wordt weggenomen, kan bijvoorbeeld in een kortere tijd meer worden geproduceerd. Ook al kon er in eerste instantie al aan de vraag worden voldaan, toch kan dat voordelig zijn. Zo kan een fabriek namelijk minder lang open blijven, waardoor er kosten op personeel en energie worden bespaard.

Daarnaast zorgt een fabriek die niet constant op 100% van de capaciteit produceert er ook voor dat deze flexibel is als de vraag plotseling toeneemt. Ook op het moment dat er voldoende productiecapaciteit is, kan het dus gunstig zijn om bottlenecks weg te nemen uit de productieketen. 

5 stappenplan voor het aanpakken van bottlenecks

Voor het aanpakken van bottlenecks wordt vaak het volgende 5-stappenplan gebruikt: 

  1. Identificeer de bottleneck;

Allereerst dien je het complete productieproces in kaart te brengen. Voor je weet welk onderdeel van dit proces problemen veroorzaakt, kun je de bottleneck niet identificeren. Bekijk welke machines de minste productiecapaciteit hebben.

  1. Benut deze op de best mogelijke manier;

Als je de bottleneck hebt gevonden, is het belangrijk dat je deze naar je mogelijkheden optimaliseert. Zeker korte termijn bottlenecks zijn vaak met een reparatie of onderhoud aan te pakken. Doe wat je kunt, zonder de machine direct te vervangen.

Elimineer energieverspilling met de technologie van Sensorfact. Wilt u tot wel 10% besparen op uw energierekening? Neem dan contact met ons op.

  1. Maak de bottleneck het belangrijkste onderdeel van het proces;

Zorg dat de rest van het productieproces in teken staat van de bottleneck. Zorgt de bottleneck ervoor dat deze maar 80% kan produceren van wat de andere machines kunnen? Dan kan het voordelig zijn om deze machine 25% langer aan te zetten op een dag. Zo lopen alle onderdelen van de keten toch nog in dezelfde pas.

  1. Hef de bottleneck op;

Indien de bottleneck problemen blijft opleveren, is het belangrijk om deze voor de lange termijn uit te bannen. Dit kan bijvoorbeeld door een machine helemaal te vervangen, of over te stappen op een extra leverancier. Zo los je de bottleneck voor de lange termijn op.

  1. Begin van voorafaan!

Op het moment dat de eerste bottleneck is opgeheven, is er altijd een nieuwe bottleneck. Indien het voor de productiecapaciteit nodig is om deze op te heffen, kan je dit direct doen. Begin gewoon van voorafaan met het stappenplan en ban de bottleneck uit.

Voorkom dat het energieverbruik de bottleneck van je bedrijf is

Veel bedrijven worstelen met hun energieverbruik. Door strenge regelgeving vanuit de Europese Unie en stijgende elektriciteits- en gasprijzen hebben veel bedrijven baat bij een energiezuiniger productieproces. In 2030 wil de Europese Unie de uitstoot van CO2 met liefst 55% hebben teruggebracht.

Met de energiesensoren van Sensorfact besparen bedrijven 10-15% op hun energierekening. Met plug-and-play-sensoren, die zonder downtime eenvoudig te installeren zijn, meet je elke 30 seconden je energieverbruik. Daarnaast helpen onze slimme algoritmes en energieadviseurs met het identificeren van concrete besparingen.

Sommige van onze klanten hebben tot €100.000 weten te besparen op de energierekening door hun energieverbruik inzichtelijk te maken met onze technologie. Voor een kleine prijs, kunt u een groot verschil maken. Meer weten? Vraag nu een demo aan!

Geschreven door

Oscar Verstegen